Thuiszitters; van herkennen, erkenen naar oplossen

A teenage boy wearing headphones sitting on a couch

De Mythe
Om direct maar een mythe te elimineren: Thuiszitters beperkt zich niet tot de leeftijd van 17 jaar en de problemen zijn vaak minder ernstig dan door de media en overheid wordt weergegeven.

– Is dit een probleem van deze tijd?
Ja, anno 2019 is deze ‘trend’ zichtbaar binnen en buiten de grote steden, en beperkt zich niet tot alleen Nederland
– Is dit probleem op te lossen?
Ja, mits je de individuele situatie als uniek beoordeeld, en begeleiding toepast met een lange adem.

Oorzaak
De grote diversiteit van problemen maakt het generiek vaststellen van de oorzaak onmogelijk. Wel kunnen we concluderen dat het een probleem van deze tijd is. Uit diverse studies blijkt steeds vaker dat er een aantoonbare link is tussen thuiszitters, (sociale) media, technologie en ‘het nieuwe sociale gedrag’ van jongeren tussen de 5 en 16 jaar, en tussen 17 en 25 jaar. Twee leeftijdsgroepen die beide een eigen benadering nodig hebben.

Het gaat niet om ‘MOETEN’ maar om ‘WILLEN’

Gevolg
Twee leeftijdsgroepen die uniek zijn en behoren tot twee, nu al, unieke generaties. De uiteindelijke impact van thuiszitten voor jongeren is groot. Een afgeronde schoolopleiding, wat een belangrijke voorwaarde is voor succes in het volwassen leven, is vaak niet meer mogelijk wanneer een leerling meer dan 18 maanden afwezig is. Ouder dan 17? Dan is de kans op een serieus sociaal isolement groter naarmate de periode van thuiszitten de 18 maanden overschrijdt. Daarbij wordt de verveling ingevuld met gamen, (soft-)drugs, drank en online gokken, allemaal op een paar vierkante meter in een eigen kamer binnen het ouderlijk thuis.

Kloof
Ouders en onderwijzend personeel kunnen zich vaak niet voldoende inleven in deze twee leeftijdsgroepen. De kloof tussen ‘old-school’ en de nieuwe generatie is enorm.

baby-computerOld-school generatie:
De stille generatie: geboren 1925 – 1940
De babyboomers: geboren 1941 – 1955
De generatie X: geboren 1956 -1970
De pragmatische generaties: geboren 1971 – 1985

De nieuwe generatie:
De generatie Y: geboren 1986 – 2000
De generatie Z: geboren 2001 -2015
De generatie Alpha: geboren 2016 – 20130

Met de snelheid waarop technologieën en sociale omgangsnormen zich vernieuwen kan je voorzichtig stellen dat de kloof tussen de ‘old-school generatie’ en generatie (eind-)Y , Z & Alpha meer dan 180′ anders moeten worden benadert.

Concreet: anno 2019 ligt de uitdaging voor thuiszitters vanaf geboortejaar 1997.

Deze drastische verschuiving vindt natuurlijk geleidelijk aan plaats en toch is het verschil tussen de old-school generatie en de generatie Y nu al net zo groot als de verschillen tussen generatie Z & Alpha. Waar eerst de generaties duidelijk van elkaar verschilden en zich tegen elkaar afzetten, is de scheiding tussen generatie Y en generatie Z minder helder.

Generatie Z: de ‘digital natives’. Het internet is totaal vanzelfsprekend, zij kunnen zich geen leven zonder voorstellen: geboren en getogen media consumers.
Generatie Alpha: ‘de screenagers’. Voor deze generatie bestaat er geen leven zonder schermen en internet.

Conclusie: Er ligt een kloof tussen ouders/leerkrachten en thuiszitters van gemiddeld 2 tot 3 generaties.

De oorzaken van het probleem van thuiszitten zijn zeer divers. Soms gaat het fout tussen jongeren onderling, of speelt de school niet goed in op hun gedragingen. Soms ligt de oorzaak niet zozeer op school, maar wordt het probleem daar vooral zichtbaar. Zo kunnen gedragskenmerken, sociaal-emotionele en/of (psychische) gezondheidsproblemen de reden zijn dat leerlingen uitvallen. Vaak spelen er tegelijkertijd problemen in de thuissituatie. Wat de oorzaak ook is: thuiszitten is een complex probleem met veel impact op het leven van een jongere en het gezin waarin de jongere opgroeit.

Jongeren komen op achterstand
Als jongeren door complexe problemen uitvallen op school en thuis komen te zitten, zorgt dat voor nog een extra probleem. Door het thuiszitten missen jongeren een gestructureerde dagbesteding, contacten met leeftijdsgenoten en lopen ze leerachterstanden op. Onderwijs vergroot kansen op maatschappelijk succes en participatie op latere leeftijd. Een onderbroken of voortijdig gestopte schoolloopbaan zet jongeren op achterstand.

familie-handysDefinitie van een thuiszitter
Een thuiszitter is een leerplichtige tussen de 5 en de 16 jaar of van 16 of 17 jaar met kwalificatieplicht (dat wil zeggen: die jongere die niet over een startkwalificatie beschikt), die ingeschreven staat op een school of onderwijsinstelling en die zonder geldige reden meer dan vier weken aaneengesloten verzuimt, zonder dat hij/zij ontheffing heeft van de leerplicht of vrijstelling van geregeld schoolbezoek wegens het volgen van ander onderwijs. Een thuiszitter is ook een jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar met kwalificatieplicht die niet staat ingeschreven op een school of onderwijsinstelling, zonder dat hij/zij ontheffing heeft van de leerplicht resp. vrijstelling van geregeld schoolbezoek wegens het volgen van ander onderwijs.

De oplossing
We begeleiden ondertussen meerdere cliënten en gezinnen. Door onze individuele benadering, en het betrekken van zijn/haar directe omgeving, zijn we in staat de individuele situatie als uniek te beoordelen. Onze positieve mindset, passie en ons commitment is vaak erg aanstekelijk. Dit in combinatie met onze 24/7 beschikbaarheid, een lange adem en een creatieve benadering (outside the box).

Meer dan 80% van onze cliënten pakt binnen drie maanden zijn leven weer zelfstandig op. We blijven dan ook hierna beschikbaar om eventueel terugval te voorkomen.